مه‌سعود محه‌مه‌د

ساڵی ١٩١٩ له‌شاری كۆیه‌ له‌بنه‌ماڵه‌یه‌كی ئایینی‌ هاتۆته‌ جیهانه‌وه‌و خوێندنی له‌ساڵی ١٩٢٦دا له‌كۆیه‌ ده‌ستپێكردوه‌و قۆناغی ناوه‌ندی‌و ئاماده‌یی له‌هه‌ولێر ساڵی ١٩٤٠ ته‌واوكردوه‌، ساڵی ١٩٤٥ خوێندنی كۆلیژی مافی له‌ به‌غدا وه‌رگرتوه‌و بۆته‌ پارێزه‌رێكی یاساناس، له‌ خوێندنی كۆلێژی ماف دا هاوپۆل‌و دۆستی دڵسۆزی دڵداری شاعیر بووه‌و به‌یه‌كه‌وه‌ زۆربه‌ی ئێواران سه‌ردانی ساڵۆنی وێژه‌ی خاتوو (به‌هیه‌ فه‌ره‌جوڵڵا) ی كچه‌ كوردی میسریان له‌ گه‌ڕه‌كی ئه‌عه‌زمیه‌ی به‌غدا كردوه‌، ئه‌وسا ئه‌و خاتونه‌ زانایه‌ی كورد مامۆستای (كۆلێژی كچان) بوه‌ له‌به‌غدا، له‌و ماڵه‌دا به‌رده‌وام كۆڕی فه‌لسه‌فی‌و هزری ده‌به‌سترا.
مامۆستا مه‌سعود محه‌مه‌د له‌وساوه‌ بیری كه‌وته‌ سه‌ر فه‌لسه‌فه‌و شیكردنه‌وه‌ی دیارده‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و ئابوریی، ئه‌و مامۆستا لێهاتوه‌ له‌ ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و رامیاری دا گه‌لێك فه‌رمانی گرته‌ ئه‌ستۆ وه‌ك، نوێنه‌ری خه‌ڵكی ناوچه‌ی كۆیه‌ له‌ په‌رله‌مانی عیراق له‌ هه‌ردوو خولی ساڵانی ١٩٥٣ و ١٩٥٤ و له‌دوای شۆڕشی ١٤ی ته‌مموزی ١٩٥٨یش كرا به‌ ئه‌ندامی لیژنه‌ی چاكسازیی كشتوكاڵ له‌ عیراق داو له‌گه‌ڵ چه‌ند یاساناسێكی دیكه‌دا یاسای چاككردنی كشتوكاڵ‌و ئاودێریی داناو ئه‌و یاسایه‌ له‌ ٣٠ی ئه‌یلولی ١٩٥٨دا به‌ناوی (یاسای چاككردنی كشتوكاڵ له‌كۆماری عیراق) دا بڵاوكرایه‌وه‌. له‌ساڵی ١٩٦٤ به‌ناوی بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كوردستان كرایه‌ وه‌زیری ده‌وڵه‌ت له‌ كابینه‌ی (تاهیر یه‌حیا) تاكو ساڵی ١٩٦٥ و له‌كۆتایی شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی رابردودا كرا به‌ ئه‌ندام له‌ (ئه‌نجومه‌نی گشتی خدمه‌) و له‌پاش دامه‌زراندنی (كۆڕی زانیاری كورد) له‌ ٢٩\٨\١٩٧٠ دا له‌شاری به‌غدا كرا به‌ ئه‌ندامی كارای ئه‌و كۆڕه‌و به‌جێگری سه‌رۆكی ده‌سته‌ی كۆڕو كاتێكیس له‌دوای هه‌فتاكانی سه‌ده‌ی رابردوودا (كۆڕی زانیاری عیراق - ده‌سته‌ی كورد) مامۆستا مه‌سعود وه‌ك سه‌رۆكێكی كارا له‌ كۆڕ مایه‌وه‌.

له‌دوای ڕاپه‌ڕینی خه‌ڵكی باشووری كوردستان له‌ به‌هاری ساڵی ١٩٩١و كێشانه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ناوه‌ندیی عیراق له‌ كوردستان، مامۆستا گه‌ڕایه‌وه‌ كوردستان تاكو له‌ رۆژی ١\٤\٢٠٠٢ له‌ نه‌خۆشخانه‌ی رزگاری هه‌ولێر كۆچی دوایی كردو هه‌واڵی مه‌رگی ئه‌و ناوداره‌ به‌هه‌موو لایه‌كی كوردستاندا بڵاوبۆوه‌ بۆ رۆژی ٢\٤\٢٠٠٢ له‌گۆڕستانی ده‌روێش خدر له‌ كۆیه‌ له‌ ته‌نیشت گۆڕی مه‌لای گه‌وره‌ی باوكی به‌خاك سپێردرا.

مه‌سعود محه‌مه‌د بیرمه‌ندێكی گه‌وره‌ی كورد و روناكبیرێكی دیاری كوردستان بو، سه‌رچاوه‌كانی فه‌لسه‌فه‌ی هیگڵ‌و ماركس-ی به‌وردی خوێندبۆوه‌و له‌گه‌ڵ باری ئابووریی‌و كۆمه‌ڵایه‌تی كوردستان به‌راوردی ده‌كردو له‌گه‌ڵ هه‌ندێ لایه‌نی پۆزه‌تیڤ‌و له‌دژی هه‌ندێ لایه‌نیشی نێگه‌تیڤ بو، به‌نوسین ده‌هاته‌ گۆڕه‌پانی ده‌مه‌ته‌قێ‌و وتوێژو راستی باوه‌ڕی خۆی بوێرانه‌ ده‌رده‌بڕی، شێوازێكی تایبه‌تی هه‌بوو له‌ نوسینه‌كانیدا كه‌ له‌گه‌ڵ به‌رنامه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستیدا نه‌ده‌گونجا وه‌ك ئه‌وه‌ی ئه‌وه‌نده‌ گوێی به‌ پۆلێنكردنی بابه‌تی نوسینه‌كانی نه‌ده‌دا، ناونیشانی سه‌ره‌كی و سه‌ردێڕی لاوه‌كی به‌سه‌ر یه‌كه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كردو باكی نه‌بوو گه‌ر پتر له‌ سه‌د لاپه‌ڕه‌ له‌ نوسینه‌كانی له‌ژێر یه‌ك ناونیشانی یاخود بێ ناونیشان بخاته‌ به‌رده‌م خوێنه‌ری بابه‌ته‌كانی.
 مه‌سعود محه‌مه‌د له‌ژیانی بیرمه‌ندیندا زنجیره‌یه‌ك لێكۆڵینه‌وه‌ی به‌پێزی له‌ دووتوێی په‌رتوكی قه‌باره‌ گه‌وره‌دا به‌چاپ گه‌یاندوه‌، كه‌ ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ به‌شێكیانن:

په‌رتووكه‌ كوردییه‌كان:-
حاجی قادری كۆیی به‌شی یه‌كه‌م - به‌غدا - كۆڕی زانیاری كورد ١٩٧٣
حاجی قادری كۆیی - به‌شی دووه‌م - به‌غدا - كۆڕی زانیاری كورد ١٩٧٤
حاجی قادری كۆیی - به‌شی سێیه‌م - به‌غدا - كۆڕی زانیاری كورد ١٩٧٦
وردبونه‌وه‌یه‌ك له‌چه‌ند باسێكی رێزمانی كوردی - كۆڕی زانیاری كورد ١٩٧٤
چه‌پكێك له‌گوڵزاری نالی - كۆڕی زانیاری كورد به‌غدا ١٩٧٦
چه‌ند حه‌شارگه‌یه‌كی رێزمانی كوردی - به‌غدا - كۆڕی زانیاری كورد ١٩٧٦
مرۆڤ و ده‌وروبه‌ر - به‌غدا - كۆڕی زانیاری عێراق - ده‌سته‌ی كورد ١٩٨٤
به‌ره‌و شه‌قامی ئاخاوتنی كوردی - به‌غدا - كۆڕی زانیاری كورد ١٩٧٨
زاراوه‌سازیی پێوانه‌ - وه‌شانی یه‌كه‌م: «گۆڤاری ڕۆشنبیری نوێ»، ژماره‌ ١١١، ١١٢، ساڵی ١٩٨٦ - وه‌شانی دوه‌م: «زاراوه‌سازیی پێوانه‌»، ژماره‌ی سپاردنی به‌ كتێبخانه‌ی میللی ٣٨٠، به‌غدا، ١٩٨٨
بۆ ئه‌میری حه‌سه‌نپوور له‌ هه‌ر كوێیه‌ك بێت! ده‌زگای رۆشنبیری و بڵاوكردنه‌وه‌ی كوردی، وه‌زاره‌تی رۆشنبیری و راگه‌یاندن، كۆماری عیراق، به‌غدا ١٩٨٤
حه‌ماغای گه‌وره‌ - به‌غدا ١٩٨٦
ده‌سته‌و دامانی نالی - سوێد - ستۆكهۆڵم - ١٩٩٧ چاپی یه‌كه‌م
گه‌شتی ژیانم - سوێد - ستۆكهۆڵم - ١٩٩٢ چاپی یه‌كه‌م
په‌رتوه‌كه‌ عه‌ره‌بیه‌كان:-
اعاده‌ التوازن الی میزان - مختل - المجمع العلمی الكردی - بغداد ١٩٧٧
الی غورباتشوف العظيم
لسان الكرد
التفسیر البشری للتأریخ
المجتمع البشری لماذا یشبه‌ مستشفی المجانین - اربیل ١٩٩٩

Share :

بابەتی زیاتر

ڕاپۆرت

  

  

  

  

  

ئەلبوم

سەرپێچی هاتوچۆ

لەگەڵمان بە لە facebook

کەش و هەوا

Website Design by Kurdsoft